29. mars 2017
 





















Notandi

Lykilorð


[ Gleymt lykilorð ]

Höfundar:
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Æ Þ Ö

©Notendur ljóð.is
 
Fréttir

Ljóðadagskrá fyrir Jónas Svafár

- fimmtudagskvöldið 25. október kl. 20:00


Dagskrá til heiðurs Jónasi Svafár

Fimmtudagskvöldið 25. október kl 20:00 verður haldin dagskrá til
heiðurs Jónasi Svafár (1925—2004), skáldi og myndlistarmanni, í sal
ReykjavíkurAkademíunnar. Dagskrá þessi er haldin í tengslum við sýningu
á teikningum eftir Jónas sem nú stendur yfir í Hoffmannsgallerí, en það
er einmitt til húsa á sama stað.

Á samkomunni flytur Benedikt Hjartarson erindi um Jónas og lesin verða
ljóð eftir hann. Einnig mun hópur myndlistarmanna og rithöfunda flytja
eftir sig verk, og er það hugsað sem nokkurs konar framhald eða ítrekun
á þeim samslætti listgreina sem Jónas stundaði í verkum sínum. Í bókum
sínum birti hann bæði ljóð og myndir en þó án þess að annar þátturinn
væri í þjónustu hins, eins og oft vill verða um myndskreytingar bóka,
heldur ríkir þar ákveðin heildarhugsun. Jónas vann því með bókina sem
form og útkoman varð oftar en ekki hreinræktað bókverk.

Þeir sem fram koma eru:

Ásdís Sif Gunnarsdóttir
Ásmundur Ásmundsson
Emil Hjörvar Petersen
Huginn Þór Arason
Óskar Árni Óskarsson
Kristín Eiríksdóttir
Kristian Guttesen
Valdimar Tómasson

Davíð Stefánsson les úr ljóðum Jónasar Svafár.

ReykjavíkurAkademían er til húsa að Hringbraut 121, 4. hæð. Aðgangur er
ókeypis.

Í texta með fyrrgreindri sýningu sem Ingólfur Arnarson skipulagði,
skrifa þeir Ingólfur og Benedikt:

Teikningar

Teikningarnar sem hér eru til sýnis eru allar í eigu Sólveigar
Einarsdóttur systur Jónasar. Flestar þeirra eru líkar þeim sem finna má
í bókum hans eða svolítið breyttar. Erfitt er að tala um frummyndir því
hann endurvann þær oft og tók til endurskoðunar. Jónas vann jöfnum
höndum að skáldskap og myndlist og tvinnaði þessum greinum saman á
áhugaverðan máta í bókum sínum. Að þessu sinni eru myndirnar einungis
til sýnis. Þær urðu flestar til á sjötta áratug síðustu aldar á miklum
umbrotatímum í íslensku samfélagi, í miðjum átökum hlutbundinna og
óhlutbundinnar myndlistar, atomskáldskapar og eldri ljóðforma og
almennt milli hefða bændasamfélags og nútímans. Þessi átök má greina á
óvenjulegan máta í myndum og ljóðum Jónasar Svafár. Teikningarnar sem
hér eru til sýnis eru allar unnar hægum dráttum með mjúku ritblýi á
pappír. Nokkuð sem ekki greinist á grafísku eftirmyndunum í bókunum.
Framlag Jónasar til íslenskrar menningar er ekki mikið að vöxtum en
áhugavert og sérstakt.

Ég þakka hjónunum Sólveigu Einarsdóttur og Gunnari Valdimarssyni, Séra
Erni Bárði Jónssyni fyrir veitta aðstoð.

Ingólfur Arnarsson sýningarstjóri

 

Jónas E. Svafár: Myndir og ljóð

 Jónas E. Svafár hefur einkum öðlast sess innan íslenskrar
menningarsögu sem ljóðskáld. Í fyrstu tveimur ljóðabókum hans, Það
blæðir úr morgunsárinu(1952) og Geislavirk tungl(1957), var sleginn
nýstárlegur tónn í íslenskri ljóðagerð, sem enn má heyra enduróm af í
ljóðum yngri skálda. Innan íslenskrar bókmenntasögu eiga verk Jónasar
sér vísan stað, þótt efnistök þeirra og framsetning séu sérstæð og
verkin liggi á jaðri hennar. Sjaldnar hefur myndverkum Jónasar verið
veitt eftirtekt og helst að minnst hafi verið á þau í framhjáhlaupi sem
myndskreytingar er fylgi ljóðunum. Líkt og undirtitlarnir í verkum
Jónasar draga fram – „Ljóð og myndir“ (Það blæðir úr morgunsárinu), „Ný
ljóð og myndir“ (Geislavirk tungl), „Teikningar, kvæði og ljóð“
(Klettabelti fjallkonunnar, 1968) og „Myndljóð“ (Sjöstjarnan í
meyjarmerkinu, 1986) – er teikningunum þó augljóslega ætlað annað og
meira en að þjóna sem hefð-bundnar myndskreytingar við hið ritaða orð.
Þögnin sem ríkt hefur um myndverk Jónasar er e.t.v. lifandi dæmi um þá
bókhneigð sem oft verður ríkjandi þegar leitast er við að skilgreina
svið íslenskrar menningar og draga upp mynd af sögu hennar. Einnig má
varpa fram þeirri spurningu hvort vinna Jónasar með mörk og tengsl
hinna ólíku listgreina hafi haft slíka sérstöðu á sjötta áratugnum að
örðugt hafi reynst að finna henni stað í kortlagningu á einkennum og
straumum tímabilsins. Á sýningunni sem hér er fylgt úr hlaði fá
myndverk Jónasar að lifa sjálfstæðu lífi, án tengsla við ljóðin sem þau
hafa svo lengi legið í skugganum af. Þeir sem þekkja til ljóða hans
koma þó auga á kunnuglegan, hrekkvísan og gáskafullan leik. Í reiki
teikninganna á mörkum hins óhlutbundna og fígúratífa er komið að
efnivið sköpunarinnar úr óvæntum áttum – á sama hátt og brugðið er á
leik með tungumálið í ljóðum Jónasar er hér brugðið á leik með
myndflötinn, hann skoðaður úr ólíklegustu áttum og honum snúið á alla
kanta í skapandi tilraun með skilning og skynjun viðtakandans.

Benedikt Hjartarson